રેડ એલર્ટની વચ્ચે નર્મદામાં આરોગ્ય તંત્રએ ઓપરેશન સેફ ડિલિવરી ચલાવ્યું અને સમય સામે દોડ જીતી. છેલ્લા 72 કલાકમાં 101 સગર્ભાઓને હોસ્પિટલ સુધી સુરક્ષિત ખસેડવામાં આવી, અને 25 પ્રસૂતિઓ સમયસર સંપન્ન થઈ. આ કામગીરી 30 જુલાઈથી 1 ઓગસ્ટ સુધીના ચુસ્ત પ્લાન પર ચાલી.

તંત્રએ પહેલા જોખમ જાણી લીધું. 15 ઓગસ્ટ પહેલાં સંભવિત ડિલિવરી તારીખ ધરાવતી 142 સગર્ભાઓનો આગોતરા સર્વે થયો. જોખમગ્રસ્ત વિસ્તારો નકશામાં ચિહ્નિત થયા, અને નજીકના આરોગ્ય કેન્દ્રો સાથે સ્થાનાંતરણની કડીઓ ગોઠવાઈ. ભારે વરસાદમાં રસ્તા બંધ થાય તે પહેલાં 108 ઇમરજન્સી એમ્બ્યુલન્સને સ્પષ્ટ કૉલ-રૂટ-રીસ્પોન્સ મળ્યો. પરિણામે વિલંબ ટળ્યો, અને હોસ્પિટલ પહોંચ્યા બાદ જરૂરી દેખરેખ સાથે માતા અને નવજાતને કાળજી મળી.

તાલુકાવાર ચિત્ર સ્પષ્ટ છે. ગરુડેશ્વર અને નાંદોદમાં છ છ પ્રસૂતિ, ચિકદામાં પાંચ, સાગબારામાં ચાર, તિલકવાડામાં ત્રણ અને દેડીયાપાડામાં એક પ્રસૂતિ નોંધાઈ. જિલ્લા આર.સી.એચ. અધિકારી મુજબ તમામ 25 માતાઓ અને નવજાત સ્વસ્થ છે, અને સતત દેખરેખ ચાલુ છે. એક કિસ્સામાં નાની રાવલ ગામની સગર્ભાને 108ની મદદથી ગરુડેશ્વર પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર સુધી સમયસર ખસેડાણ મળ્યું.

આ અભિયાન સ્પષ્ટ શીખ આપીને ગયું. પ્રથમ, આગોતરા સર્વે અને જોખમ નકશો વગર વરસાદી તંગીમાં ગૂંચવણ વધે છે, એટલે ડિલિવરી તારીખ આધારિત યાદીઓ અગ્રતા ગોઠવે છે. બીજું, કમાન્ડ અને કન્ટ્રોલ સ્પષ્ટ હોય તો 108 જેવી ઇમરજન્સી સેવાનો ટર્નઅરાઉન્ડ સમય ઘટે છે. ત્રીજું, આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં પૂર્વ તૈયારી, બેડ ઉપલબ્ધતા અને સ્ટાફ રોસ્ટર પહેલેથી નક્કી કરવાથી સ્થાનાંતરણ પછીની કાળજી સરળ બને છે.

આ મોડેલ નદીકાંઠાના અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ માર્ગદર્શક બની શકે છે. દરેક જગ્યાએ પરિસ્થિતિ અલગ હોય શકે, પરંતુ અપનાવવાના ઘટકો સ્પષ્ટ છે. સ્થાનિક જોખમ નકશો, ફિલ્ડ વર્કરો જેમ કે આશા અને આંગણવાડી સાથે દૈનિક સંદેશાવ્યવહાર, અને 108 સહિત પરિવહન સાધનોનું રિયલ ટાઈમ કોઓર્ડિનેશન તૈયાર રાખશો તો ભારે વરસાદ જેવી ઘડીએ સમયસર કાળજી પહોંચે છે.