અહમદાબાદના શેલા વિસ્તારમાં સોમવારની વહેલી સવારે દીપડો દેખાયો હોવાના સમાચાર આવ્યા. બીજા દિવસે ચાંદખેડાનો એક ફોટો વાયરલ થયો, પણ વન વિભાગે આ દાવા માટે કોઈ પુરાવો નહીં હોવાનું જાહેર કર્યું. શેલાના સેરેન્ડીપ મૅન્શન તરફ રાત્રે લોકોની આવનજાવનમાં ઘટાડો થયો, કેજીસ ગોઠવાઈ, થર્મલ ડ્રોન અને 22 સભ્યોની ટીમે શોધખોળ કરી, છતાં પગરખાં પણ મળી આવ્યા નહીં. વિભાગે સ્થાનિકોને કરવાના અને ના કરવાના સૂચનો મોકલ્યા, અને ચાંદખેડા કેસમાં દિનકાળીન તપાસમાં ફોટાના સ્થળમાં ભિન્નતા જણાઈ હોવાનું કહ્યું.

મુદ્દો ફક્ત એક દીપડાનો નથી. શહેરની સરહદે આવેલી ખેતર પટ્ટીઓ, નાળા, છોડધામ અને ખુલ્લા પ્લૉટને જોડતા લીલા માર્ગ હવે અવિરત નથી રહ્યા. આ જોડાણ તૂટે ત્યારે વનજીવ શહેરના ખાણાખૂણા તરફ ભટકે, અને નાગરિકોમાં ભય ઊભો થાય. ઉકેલ શાંતિપૂર્ણ, પારદર્શક અને ડેટા આધારિત હોવો જોઈએ.

અમારી દૃષ્ટિએ પારદર્શકતા સૌથી મોટો સુરક્ષા સાધન છે. વન વિભાગ જે સર્ચ-એન્ડ-મોનીટરિંગ કરે છે, તેની સંકલિત માહિતીનો નગર સ્તરે ખુલ્લો નકશો હવે બનાવવો જોઈએ. રીયલ-ટાઇમ ડૅશબોર્ડ પર ડ્રોન સર્ચના હીટ-મૅપ્સ, કેજ ગોઠવણીના ઝોન, જ્યાં પગરખાં મળી આવ્યા હોય તે સમયચિહ્નિત સ્થાન, અને જ્યાં કઈ મળ્યું નથી તે બ્લૅન્ક ઝોન સ્પષ્ટ બતાવાય.

જો કેમેરા-ટ્રેપ અથવા CCTV સ્ક્રીનિંગ થાય, તો તેના સંકલિત આંકડાઓનો ગોપનીયતા-સંવેદનશીલ સંક્ષેપ પણ જાહેર થવો જોઈએ. આ મોડેલ ગોસિપ કરતાં સચોટ માહિતી ઝડપથી ફેલાવે છે, અને અજમાયશી દાવા પર સ્પષ્ટતા લાવે છે.

એથી નાગરિકો પોતાનો રુટ બદલી શકે, બાળકો અને પાળતુ માટે સમયબદ્ધ સાવચેતી લઈ શકે, અને વન વિભાગને ફોન પર આવતી નિવેદન આધારહીન ટિપ્સમાં ઘટાડો થશે. મીડિયાને પણ ચાંદખેડા જેવા દાવા હેડલાઇન બનાવતાં પહેલાં ફેક્ટ-ચેક કરવા યોગ્ય આધાર મળે.

શહેરની કિનારે જીવંત કોરિડોરનું સાચું નકશાકરણ અને ખુલ્લો સંવાદ, પ્રાણી-સુરક્ષા અને નાગરિક-સુરક્ષા બંનેને સાથે આગળ ધપાવે છે.

આ ઘટનાએ બતાવ્યું છે કે હવે તાત્કાલિક પારદર્શક ડૅશબોર્ડ તરફ પગલું અનિવાર્ય છે. શેલા થી ચાંદખેડા સુધીની હલચલને શાંત, વિશ્વસનીય અને ખુલ્લી માહિતીથી જ સાચી દિશા મળે છે.